Өсімдіктері мен топырағы
Резерват аумағында 2025 жылы өсімдіктердің 332 түрі анықталды, олардың ішінде балдырлардың 45 түрі, 4 бөлімге, 33 түысқа, 23 тұқымдасқа, 18 қатарға, 6 класқа жатады.
Жоғары сатыдағы өсімдіктердің саны 287 өсімдік 181 тұысқа, 52 тұқымдасқа жатады, барлығы 332 түр, 75 тұқымдас, 214 тұыс 8 бөлімге 11 класқа жатады.
Реликтті өсімдіктер саны 8 түр, эндемиктердің 13 түрі анықталған.
Қазақстанның Қызыл кітабына (2014) 6 түрі енгізілген.
Қазақстанның Қызыз кітабына енген өсімдіктер
| № | Латынша аталуы | Орысша аталуы | Қазақша аталуы |
| 1 | Schoenoplectus kasachstanicus (Dobrochot.) T.V. Egorova
(≈Scirpus kasachstanicus Dobrochot.) |
Схеноплектус казахстанский
(≈ Камыш казахстанский) |
Қазақстан қамысы |
| 2 | Stipagrotis pennata (Trin.) De Winter | Селин перистый | Қауырсынды селеу, ақ селеу |
| 3 | Tulipa behmiana Regel | Тюльпан Бема | Бем қызғалдағы |
| 4 | Nymphoides peltatum (S.G.Gmel.) O.Kuntze | Болотноцветник щитолистный | Қалқан жапырақты батпақгүл |
| 5 | Nymphaea candida J.Presl. | Кувшинка чисто-белая | Аппақ-ақ лалагүл |
| 6 | Populus pruinosa Schrenk | Тополь сизый, туранга | Тораңғыл терек |
Құрып кету қаупі бар өсімдіктер
| 1 | Rhinopetalum karelinii Fisch. ex Alexand. | Ринопеталюм Карелина | Карелин ушөбі, пияу |
| 2 | Populus diversifolia Schrenk | Тополь разнолистный, туранга | Түрліжапырақты тораңғы |
| 3 | Populus pruinosa Schrenk | Тополь сизый, туранга | Сұр тораңғы |
Топырақ
Резерват аумағы қазіргі Іле өзенінің атырауының шағын бөлігін және жақында жойылып кеткен Бақанас ежелгі атырауының бір бөлігін, сондай-ақ Балқаш маңындағы аккумуляциялық-абразиялық жазықтың тар жолағын қамтиды. Ол аллювиалды және өзен шөгінділерінен құралған сәл еңісті бет. Бұл төрттік (антропогендік) және қазіргі жастағы шөгінділер мұнда кең таралған топырақтың топырақ түзуші жыныстары ретінде қызмет етеді.
Шөгінділердің құрамы құмдыдан балшықтар мен саздарға дейін біршама алуан түрлі және әдетте қабаттанумен сипатталады. Бұл аумақта едәуір аумақты аллювийлерге қарағанда негізінен ежелгі және әдетте оңтүстік-шығыстан солтүстік-батысқа қарай бағытталған жоталы-төбелік және дөңес пішіндерді құрайтын эолдық шөгінділер алып жатыр.
Қорықтың бүкіл аумағы нағыз шөлдер аймағында орналасқан, бірақ мұнда аймақтық сұр-қоңыр топырақтардың типтік өкілдері жоқ. Автоморфты топырақтардың ішінде тек тақыр тектес топырақтар мен тақырлар, сондай-ақ құмды массивтердің бір бөлігі ғана ерекшеленеді. Топырақ жамылғысының қалған бөлігі гидроморфты және ішінара жартылай гидроморфты режимдегі топырақтардан тұрады, т.б. түзілуі жер үсті және жер бетіндегі ылғалға байланысты қосымша ылғалмен байланысты топырақтар. Топырақтардың бұл диапазоны шалғынды және шалғынды-шөлден шалғынды және батпақты жерлерге дейін қамтиды.
Жалпы, резерват аумағында шөлді құмды топырақтар, такыр тәрізді топырақтар және автоморфты топырақтарға жататын такырлар кең таралған. Қазіргі Іле атырауымен шектелген төбелі және ұсақ шоқылы құмды массивтердің кейбірі мезгілдік су тасқыны жағдайында қалыптасқан шалғынды-шөлейтті болып табылады. Гидроморфты топырақтың әртүрлі түрлері мен тұқымдары да айтарлықтай кең таралған.
Айта кету керек, қазіргі Дельта жағдайында топырақ түзілу процестері өте динамикалық. Гидроморфтық режим жағдайында топырақтың қалыптасуы жылдық және маусымдық циклде болатын жер асты және жер үсті суларының динамикасына байланысты.
Резерват топырақтары
